Phòng chiếu phim là nơi đông người có cấu trúc khá đặc biệt: tối gần như hoàn toàn, ghế xếp theo bậc dốc, lối đi giữa các hàng ghế hẹp, và cửa bạn đi vào thường không phải cửa bạn đi ra khi tan suất. Rạp hiện đại được thiết kế với nhiều lối ra, đèn chiếu sáng bậc thang và đèn chỉ dẫn lối ra luôn sáng. Nhưng những thứ đó chỉ có ích khi khán giả để ý tới chúng trước khi đèn tắt.
Bài này giúp bạn đọc được cấu trúc một phòng chiếu trong vài giây, biết đi ra thế nào khi phải rời phòng giữa chừng, và tính trước cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người dùng xe lăn. Phần cuối dành cho người vận hành rạp: những chi tiết nhỏ khán giả nhận ra và đánh giá.
Cấu trúc một phòng chiếu: vì sao cửa vào không phải cửa ra
Ở nhiều rạp, khán giả vào phòng chiếu từ phía hành lang chính, thường ở đầu dưới hoặc giữa phòng, và khi tan suất được hướng ra một cửa khác dẫn ra hành lang thoát phía sau hay bên hông. Cách bố trí này giúp hai dòng người của hai suất chiếu không chạm nhau. Nó cũng có nghĩa là phòng chiếu thường có ít nhất hai cửa, đặt ở hai phía để một sự cố không chặn được cả hai.
Ghế xếp theo bậc dốc để ai cũng nhìn thấy màn hình. Lối đi dọc thường ở hai bên hoặc ở giữa, với bậc thang có đèn nhỏ chiếu sáng mặt bậc. Lối đi ngang giữa hai hàng ghế rất hẹp, chỉ vừa một người đi nghiêng. Đây là đoạn chậm nhất khi cả phòng cùng đứng dậy.
Đèn chỉ dẫn lối ra trong phòng chiếu thường được giữ sáng suốt buổi, kể cả khi phim đang chạy, vì vai trò của nó là chỉ đường khi mất điện hay có sự cố. Nhiều người nghĩ đó là đèn trang trí hoặc đèn chỉ nhà vệ sinh. Thực ra, chính những đốm xanh ở hai bên màn hình hay ở góc phòng là thứ cần nhìn đầu tiên khi bạn bước vào.
Trước khi phim chạy: bốn việc trong lúc chờ quảng cáo
Thời gian quảng cáo đầu phim là lúc lý tưởng để làm quen với phòng chiếu, khi đèn còn sáng và bạn đang rảnh tay:
- Tìm tất cả đèn chỉ dẫn lối ra trong phòng: thường có ở cửa vào, cạnh màn hình và ở phía trên hoặc phía dưới cùng. Đếm xem có mấy cửa.
- Xác định cửa gần chỗ mình nhất theo hướng đi xuống bậc hay đi lên bậc. Ghi nhớ bằng số hàng ghế, ví dụ "đi xuống bốn hàng rồi rẽ phải".
- Nhìn lối đi dọc gần mình: có ai để túi, áo khoác, xe đẩy trẻ em chắn bậc không. Nếu là đồ của nhóm mình, dời vào chân ghế.
- Với nhóm có trẻ nhỏ, nói với con: "Nếu đèn bật sáng hết mà phim dừng, con nắm tay mẹ, mình đi ra cửa có đèn xanh kia."
Việc này tốn chưa tới một phút. Nếu bạn hay đi xem phim ở cùng một rạp, làm một lần ở mỗi phòng là nhớ. Khi tới muộn, phòng đã tắt đèn, bạn vẫn có thể nhìn các đốm đèn xanh lúc dò bậc tìm ghế: chúng không tắt theo phim, và đó là lúc chúng dễ thấy nhất.
Chọn chỗ ngồi khi tính tới lối ra
Chỗ ngồi đẹp nhất để xem phim thường là giữa phòng, khoảng hai phần ba chiều sâu tính từ màn hình. Nếu đi cùng người cần hỗ trợ, bạn có thể đánh đổi một chút góc nhìn để có lối ra thuận hơn.
| Vị trí | Thuận lợi khi phải ra | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Ghế đầu hàng, sát lối đi dọc | Ra ngay mà không phải đi ngang qua ai | Người đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người hay phải ra giữa phim |
| Giữa hàng, giữa phòng | Góc xem tốt nhưng phải đi qua nhiều ghế | Nhóm thanh niên, khán giả đi lại dễ dàng |
| Hàng trên cùng | Gần cửa phía trên ở một số rạp, ít bậc phải đi | Người không ngại xa màn hình |
| Hàng dưới cùng | Thường gần cửa ra phía dưới | Người ngại leo bậc, nhưng xem phim mỏi cổ |
| Chỗ dành cho xe lăn | Đặt ở cao độ không phải lên xuống bậc, gần cửa | Người dùng xe lăn và một người đi kèm |
Không phải rạp nào cũng có cửa ở cả trên lẫn dưới. Bảng chỉ để gợi ý cách nghĩ; nhìn thực tế phòng chiếu bạn đang ngồi mới là thông tin đúng.
Khi phim dừng và đèn bật sáng
Ở rạp chiếu phim, dấu hiệu báo động thường rất rõ: phim dừng đột ngột, đèn trong phòng bật sáng toàn bộ, có thể kèm chuông hoặc thông báo qua loa. Một số rạp có nhân viên đứng ở cửa hướng dẫn. Khi thấy những dấu hiệu này, đừng ngồi chờ xem có phải lỗi máy chiếu không. Đứng dậy, cầm điện thoại nếu đang trong tay, để lại bỏng nước, áo khoác nếu phải cúi xuống tìm.
Đi ngang ra lối đi dọc theo hàng ghế, mặt hướng về phía màn hình hoặc phía sau tuỳ cửa gần, bám vào lưng ghế phía trước để giữ thăng bằng. Trên bậc thang, đi từng bước, một tay vịn tay vịn nếu có, không chạy, không nhảy bậc. Bậc rạp chiếu phim thấp nhưng dốc liên tục; ngã ở đây dễ kéo theo người phía trước.
Đi theo cửa có đèn xanh gần nhất, không nhất thiết là cửa bạn đi vào. Nếu nhân viên chỉ hướng khác, nghe theo nhân viên vì họ có thể biết hướng nào đang có sự cố. Ra tới hành lang, tiếp tục theo đèn chỉ dẫn tới cầu thang bộ, không dùng thang máy hay thang cuốn của toà nhà.
Rạp nằm trên tầng cao của trung tâm thương mại
Đường từ phòng chiếu ra ngoài dài hơn bạn nghĩ. Phần lớn rạp ở thành phố đặt ở tầng trên cùng của trung tâm thương mại. Từ phòng chiếu, bạn phải qua hành lang thoát của rạp, buồng thang bộ, rồi đi xuống nhiều tầng. Lúc đi vào bằng thang cuốn, bạn không hề thấy đoạn đường này.
Cửa ra của phòng chiếu có thể dẫn ra hành lang phía sau. Hành lang này thường mộc, ít trang trí, có cửa dẫn thẳng vào buồng thang bộ. Đó chính là đường thoát được tính toán sẵn. Đi theo nó thay vì cố quay lại sảnh rạp.
Không quay về thang cuốn hay thang máy. Thang cuốn thường dừng khi có báo cháy và không phải đường thoát nạn. Thang máy có thể mở ra đúng tầng đang có khói.
Ra khỏi toà nhà rồi mới tính chuyện tìm người, lấy xe. Bãi xe ở tầng hầm không phải nơi để quay xuống trong lúc sơ tán. Hẹn nhau ở một mốc ngoài toà nhà.
Bốn hiểu lầm về an toàn trong rạp chiếu phim
"Rạp lớn, hiện đại thì không cần để ý." Rạp hiện đại có thiết kế tốt hơn, nhưng thiết kế chỉ phát huy khi khán giả đi đúng đường. Người không biết cửa ra phía sau vẫn sẽ quay về sảnh rạp, nơi mọi người cùng dồn tới.
"Đèn xanh ở góc phòng là đèn đi vệ sinh." Đèn có hình người chạy và mũi tên là đèn chỉ dẫn lối ra. Nó dẫn tới cửa thoát nạn, có khi cùng đường với nhà vệ sinh, có khi không.
"Ngồi hàng giữa là an toàn nhất vì xa cửa, xa màn hình." Hàng giữa tốt cho việc xem, nhưng khi phải ra, đó là chỗ phải đi qua nhiều người nhất. An toàn hay không phụ thuộc vào việc bạn biết mình sẽ đi hướng nào.
"Phải chờ nhân viên tới hướng dẫn mới được đi." Nếu có nhân viên, nghe theo họ. Nhưng nếu đèn đã bật, phim đã dừng và có mùi khói, bạn không cần chờ ai cho phép. Đứng dậy, đi theo đèn xanh gần nhất, giữ trật tự là đủ.
Trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người dùng xe lăn đi xem phim
Trẻ nhỏ trong phòng tối dễ hoảng khi đèn bật sáng bất ngờ và người lớn đồng loạt đứng dậy. Ngồi ở ghế đầu hàng giúp bạn bế hoặc dắt con ra mà không phải chen qua người khác. Không để trẻ ngồi một mình ở hàng khác dù chỉ cách một hàng ghế. Với trẻ đủ lớn để hiểu, chỉ cho con xem đèn xanh ngay từ lúc vào, như một trò "tìm đèn".
Người lớn tuổi có thể khó đi bậc thang trong ánh sáng yếu. Chọn hàng ghế có ít bậc phải đi tới cửa, ngồi sát lối đi và để người đi cùng ngồi phía ngoài để đỡ. Nếu người lớn tuổi phải dùng gậy, đặt gậy ở chỗ lấy được ngay, không để dưới ghế.
Người dùng xe lăn thường được xếp ở khu vực riêng có cao độ bằng cửa, không phải đi bậc. Khi đặt vé, hãy hỏi rạp vị trí chỗ ngồi xe lăn ở đâu, gần cửa nào, và khi có sự cố nhân viên sẽ hỗ trợ ra sao. Ở toà nhà nhiều tầng, đường xuống cho người dùng xe lăn khi không dùng được thang máy là chuyện rạp và toà nhà phải có phương án; khán giả có quyền hỏi trước.
Cho người vận hành rạp: những chi tiết khán giả nhận ra
Khán giả không đọc được hồ sơ phòng cháy của rạp, nhưng họ nhìn thấy những thứ sau và dựa vào đó để đánh giá:
- Đèn chỉ dẫn lối ra và đèn bậc thang sáng đủ, không bị cháy bóng, không bị che bởi standee quảng cáo hay rèm cửa.
- Đoạn phim ngắn hoặc thông báo trước suất chiếu nhắc vị trí lối ra, đặc biệt ở suất đông và suất có nhiều trẻ em.
- Cửa ra của phòng chiếu mở được ngay từ bên trong, không bị khoá sau khi khán giả đã vào hết.
- Hành lang thoát phía sau không bị dùng làm kho chứa ghế, standee hay thùng bỏng.
- Nhân viên phụ trách phòng chiếu biết rõ cửa nào ra cầu thang nào, và được tập nói hướng dẫn ngắn khi bật đèn khẩn.
- Khu vực chỗ ngồi xe lăn có người được giao hỗ trợ khi cần sơ tán.
Phương án chữa cháy, cứu nạn của cơ sở và hồ sơ phòng cháy thuộc phần thủ tục PCCC cho cơ sở kinh doanh, rạp làm việc với cơ quan có thẩm quyền theo văn bản hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Phòng chiếu tối như vậy thì khi mất điện có thấy đường ra không?
Rạp được trang bị đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn lối ra có nguồn dự phòng, tự sáng khi mất điện lưới. Nếu một rạp có đèn chỉ dẫn tắt, bóng hỏng, hãy báo nhân viên; đó là thứ cần sửa ngay.
Có nên đi xem suất chiếu khuya ở rạp vắng không?
Rạp vắng thì việc ra ngoài thường dễ hơn vì ít người. Điều cần để ý là nhân viên ít hơn và một số cửa phụ có thể bị đóng. Bạn vẫn nên nhìn đèn chỉ dẫn và nhớ đường về cầu thang bộ.
Rạp chiếu phim mini, phòng chiếu riêng có khác gì rạp lớn?
Phòng chiếu mini thường nằm trong nhà phố hoặc toà nhà nhỏ, có thể chỉ một cửa và một cầu thang. Hãy áp dụng cách nhìn như phòng karaoke: tầng mấy, cầu thang đâu, cửa phòng mở từ bên trong được không.
Đưa trẻ dưới ba tuổi vào rạp thì nên ngồi đâu?
Ngồi ghế đầu hàng sát lối đi, ưu tiên hàng có ít bậc tới cửa. Như vậy bạn ra được ngay khi con quấy hoặc khi có sự cố mà không làm phiền người khác. Đừng để xe đẩy chắn bậc thang.
Nghe chuông nhưng phim vẫn chạy thì sao?
Có thể là chuông của khu vực khác trong toà nhà hoặc rạp đang kiểm tra. Đừng tự kết luận. Đứng dậy nhìn xem nhân viên có ở cửa không, hỏi ngay. Nếu ngửi thấy mùi khói hoặc thấy người khác rời đi, đi cùng họ.
Rạp có bắt buộc chiếu đoạn hướng dẫn lối thoát trước phim không?
Đây là thực hành tốt mà nhiều rạp áp dụng, còn yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào quy định và phương án của từng cơ sở. Khán giả có thể góp ý với rạp nếu thấy cần, nhất là ở các suất đông.