Phòng karaoke được làm để giữ âm thanh bên trong, và chính điều đó khiến người ở trong khó biết chuyện gì đang xảy ra bên ngoài. Tường dày, vật liệu tiêu âm, cửa đóng kín, nhạc lớn và đèn nhấp nháy cộng lại thành một không gian mà tiếng chuông báo cháy ngoài hành lang có thể không lọt vào được. Khi khách biết có sự cố, khói có khi đã đầy hành lang.
Bạn không cần ngừng đi hát. Bạn chỉ cần chọn phòng có lợi cho việc ra ngoài, hỏi nhân viên đúng câu và mất một phút kiểm tra trước khi bật bài đầu tiên. Bài này viết cho khách đi hát. Phần cuối có vài dòng cho chủ quán, còn điều kiện phòng cháy và hồ sơ của cơ sở kinh doanh karaoke thuộc phần giấy phép PCCC, trang này chỉ nhắc.
Vì sao phòng hát kín có rủi ro riêng
Không nghe được bên ngoài. Cách âm tốt nghĩa là chuông báo cháy ở hành lang khó lọt vào, nhất là khi nhạc đang mở to. Nhiều quán đã có hệ thống tự cắt nhạc và bật đèn khi báo cháy, nhưng không phải quán nào cũng làm.
Vật liệu trong phòng. Mút xốp tiêu âm, thảm, rèm, ghế nệm, giấy dán tường là những vật liệu cháy được và nhiều loại sinh khói dày, độc khi cháy. Quy chuẩn hiện hành có yêu cầu về vật liệu hoàn thiện ở nơi đông người, nhưng khách không thể tự kiểm loại mút nào đạt.
Hành lang dài, phòng giống nhau. Quán karaoke thường chia nhiều phòng dọc hành lang hẹp, cửa giống hệt nhau. Trong khói, rất dễ mất phương hướng và đi nhầm vào ngõ cụt.
Đèn tối và rượu bia. Ánh sáng mờ, đèn màu và đồ uống có cồn làm phản xạ chậm hơn. Người say khó quyết định nhanh và thường muốn ở lại "xem sao".
Nhiều quán nằm trong nhà phố cải tạo. Một cầu thang bộ, tầng trên cùng là phòng VIP, cửa sổ bị bịt kín để cách âm. Đây là cấu trúc khó thoát nhất, và cũng là kiểu hay gặp ở các tỉnh thành.
Trước khi nhận phòng: năm câu nên hỏi nhân viên
Hỏi lúc nhân viên dẫn lên phòng. Không cần hỏi hết, chọn những câu hợp với quán bạn đang ở:
- "Phòng này ở tầng mấy, cầu thang bộ ở hướng nào?" Câu trả lời cho bạn biết quãng đường xuống.
- "Quán có lối ra thứ hai không, ở đâu?" Quán có hai cầu thang hoặc có cầu thang ngoài nhà thì dễ thoát hơn nhiều.
- "Khi có báo cháy, nhạc trong phòng có tự tắt không?" Nếu nhân viên trả lời được, quán đã từng nghĩ tới chuyện này.
- "Cửa phòng có khoá được từ bên ngoài không?" Cửa phòng hát phải luôn mở được từ bên trong mà không cần chìa.
- "Có phòng nào ở tầng thấp, gần cầu thang không?" Hỏi thẳng, nhiều quán sẵn lòng đổi nếu còn phòng trống.
Đây đều là câu hỏi của khách, không phải câu hỏi kiểm tra. Bạn không cần tranh luận nếu câu trả lời chưa thoả đáng; bạn chỉ cần dùng nó để quyết định chọn phòng hay chọn quán khác.
Chọn phòng: vị trí nào dễ ra, vị trí nào nên tránh
Bảng này so sánh các vị trí phòng hay gặp. Khi đi nhóm đông, chọn phòng to ở tầng cao có vẻ thoải mái, nhưng xét về lối ra thì đó thường là lựa chọn kém nhất.
| Vị trí phòng | Thuận lợi khi phải ra | Điểm cần để ý |
|---|---|---|
| Tầng trệt hoặc tầng hai, gần cầu thang | Quãng đường ngắn, ít người chen | Phòng gần quầy bar, kho đồ uống có nhiều ổ điện |
| Giữa hành lang | Có thể đi hai hướng nếu quán có hai cầu thang | Nếu chỉ một cầu thang, nhớ hướng nào ra |
| Cuối hành lang, ngõ cụt | Không có thuận lợi nào đáng kể | Khói lấp hành lang thì không còn đường ra |
| Tầng trên cùng, phòng VIP | Đôi khi có lối lên sân thượng | Xa cầu thang, nhiều tầng khói phải đi qua |
| Phòng có cửa sổ mở được | Có chỗ lấy không khí và ra tín hiệu | Cửa sổ không phải lối thoát; không trèo ra ngoài |
Khi không chọn được, ít nhất hãy đi bộ một lượt từ phòng mình tới cầu thang lúc mới tới, đếm số cửa phòng phải đi qua. Một phút này cho bạn bản đồ trong đầu.
Trong phòng: khi nghe chuông, ngửi khói hoặc thấy nhạc tự tắt
Trình tự ngắn gọn để cả nhóm cùng làm, không ai phải nghĩ nhiều:
- Tắt nhạc trong phòng để nghe rõ bên ngoài. Nếu đèn phòng tự bật sáng hoặc nhạc tự ngắt, coi đó là báo động thật.
- Sờ tay lên cánh cửa và tay nắm trước khi mở. Nếu nóng, không mở; chèn khăn, áo vào khe dưới cửa và gọi 114, báo số phòng và tầng.
- Nếu cửa không nóng, mở hé nhìn hành lang. Có khói mỏng thì cúi thấp, đi ngay về phía cầu thang đã ghi nhớ, tay lần theo tường.
- Đếm đủ người trong nhóm trước khi đi, phân một người khoẻ đi cuối cùng. Không ai quay lại lấy điện thoại, túi xách.
- Không dùng thang máy. Đi cầu thang bộ xuống, gõ cửa hoặc gọi to các phòng bạn đi ngang nếu có thể làm mà không dừng lại lâu.
- Ra tới ngoài, đứng cách xa toà nhà, đếm lại người và báo cho nhân viên hoặc lực lượng chữa cháy nếu còn ai chưa ra.
Phần kỹ năng chi tiết khi cửa nóng, khi phải chờ cứu trong phòng nằm ở danh mục hành động khi có cháy. Ở đây chỉ cần nhớ: tắt nhạc, sờ cửa, đi theo lối đã biết.
Nhóm có người say hoặc có người lớn tuổi
Đi hát thường đi theo nhóm, trong đó có thể có người đã uống nhiều. Người say phản xạ chậm, dễ vấp ngã ở cầu thang và đôi khi cãi lại khi được bảo ra ngoài. Cách xử lý thực tế là chọn sẵn một hoặc hai người trong nhóm không uống, coi như "người tỉnh" của buổi đó. Người này biết lối ra, giữ điện thoại và đi cuối khi cả nhóm rời phòng.
Với người say, đừng giải thích dài. Nắm tay, nói ngắn "đi ra ngoài với mình" và dẫn đi. Tranh luận trong lúc có khói là mất thời gian. Nếu người đó quá say không tự đi được, gọi nhân viên và gọi 114, báo rõ có người không tự di chuyển được ở phòng nào.
Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hay trẻ em đi cùng nên được xếp ngồi gần cửa phòng và được dặn trước lối ra. Khi phải đi, họ đi trước với một người lớn khoẻ, nhóm còn lại theo sau. Đây cũng là lý do khi tổ chức sinh nhật có trẻ con, bạn nên chọn phòng ở tầng thấp thay vì phòng to trên cao.
Đặt phòng cho nhóm đông: người tổ chức làm thêm ba việc
Khi bạn là người đặt phòng cho tiệc công ty, họp lớp hay sinh nhật, bạn có thêm một chút trách nhiệm với cả nhóm. Việc đầu tiên là chọn quán và chọn phòng theo các tiêu chí ở trên, ngay lúc gọi điện đặt chỗ: hỏi phòng ở tầng mấy, quán có mấy cầu thang, có thể xếp phòng ở tầng thấp không. Nhân viên đặt chỗ thường sắp xếp được nếu bạn nói sớm.
Việc thứ hai là nói với cả nhóm một câu khi mọi người vừa ngồi xuống: cầu thang ở hướng nào và nếu có chuyện thì ra ngoài gặp nhau ở đâu. Không cần nghiêm trọng, nói như dặn chỗ để xe. Việc thứ ba là phân một hai người không uống rượu bia giữ vai người tỉnh như đã nói, nhất là khi trong nhóm có nhiều người lạ với quán.
Nếu nhóm đông hơn sức chứa phòng, đừng ép thêm ghế. Phòng chật thì lối đi giữa bàn và cửa bị lấp, và khi cần ra, người ngồi trong cùng phải trèo qua bàn. Chia hai phòng gần nhau ở tầng thấp thường an toàn hơn một phòng lớn chật kín ở trên cao.
Những hiểu lầm hay gặp về an toàn ở quán karaoke
"Quán lớn, sang trọng thì chắc chắn an toàn." Độ sang của nội thất không nói gì về lối thoát. Nhiều vật liệu trang trí đắt tiền như vải bọc tường, gỗ ốp, rèm nhung vẫn cháy được. Thứ bạn cần nhìn là cầu thang, cửa và đèn chỉ dẫn, không phải đèn chùm.
"Có bình chữa cháy ở hành lang là đủ." Bình chữa cháy giúp dập đám cháy nhỏ lúc mới bắt đầu, nhưng không thay được lối ra. Khách không nên ở lại tự chữa cháy khi khói đã lan; việc của khách là ra ngoài.
"Thấy khói thì chạy lên sân thượng cho thoáng." Khói và hơi nóng bốc lên cao. Đi lên chỉ hợp lý khi đường xuống đã bị chặn và sân thượng chắc chắn mở được. Nếu không biết rõ, đường xuống bằng cầu thang bộ vẫn là lựa chọn đầu tiên.
"Nghe chuông báo nhưng nhạc vẫn chạy chắc là báo nhầm." Không nên tự kết luận. Tắt nhạc, mở hé cửa nhìn ra, hỏi nhân viên. Báo nhầm thì mất vài phút; báo thật mà ngồi lại thì cái giá khác hẳn.
Vài dòng cho chủ quán: những thứ khách đang nhìn
Khách hiện nay hỏi về lối thoát nhiều hơn trước. Những thứ khách tự thấy được gồm: đèn chỉ dẫn lối ra sáng và đúng hướng ở mỗi khúc rẽ hành lang, cửa phòng mở được từ bên trong, hành lang không chất thùng loa, két bia, cầu thang thông thoáng, có người trực biết lối ra ở mỗi tầng.
Một việc quán làm được ngay mà khách cảm nhận rõ là để nhân viên dẫn phòng nói một câu: "Cầu thang ở bên này, có chuyện gì thì nhạc sẽ tắt, anh chị ra theo hướng này." Câu nói đó vừa giúp khách vừa cho thấy quán có chuẩn bị. Việc liên kết hệ thống báo cháy với dàn âm thanh để tự cắt nhạc và bật đèn khi có báo động nên hỏi đơn vị lắp đặt có chuyên môn.
Điều kiện an toàn phòng cháy, hồ sơ quản lý và kiểm tra định kỳ cho cơ sở kinh doanh karaoke thuộc phần thủ tục PCCC của cơ sở kinh doanh; chủ quán nên đối chiếu văn bản hiện hành và làm việc với lực lượng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ nơi quán hoạt động.
Câu hỏi thường gặp
Phòng karaoke không có cửa sổ có phải là sai quy định không?
Không thể kết luận chỉ từ việc không có cửa sổ. Quy chuẩn xét tổng thể lối thoát, hệ thống báo cháy, hút khói và vật liệu. Với khách, phòng không cửa sổ chỉ có nghĩa là bạn càng cần biết rõ đường từ cửa phòng tới cầu thang.
Có nên tự chèn ghế giữ cửa phòng hát mở hé để nghe bên ngoài không?
Không cần và có thể làm phiền phòng bên. Cách hợp lý hơn là thỉnh thoảng giảm nhạc, để ý mùi lạ, và hỏi trước xem quán có hệ thống tự tắt nhạc khi báo cháy hay không. Có nghi ngờ thì tắt nhạc nghe ngay.
Ngửi thấy mùi khét nhẹ trong phòng thì nên làm gì?
Tắt nhạc, báo ngay cho nhân viên qua nút gọi hoặc đi ra quầy. Mùi khét có thể từ dây điện, loa, máy lạnh. Đừng ngồi lại chờ mùi hết. Nếu khói xuất hiện hoặc mùi mạnh lên, đưa cả nhóm ra ngoài và gọi 114.
Quán có một cầu thang duy nhất thì có nên vào hát không?
Đó là quyết định của bạn. Nếu vẫn vào, hãy chọn phòng ở tầng thấp, gần cầu thang, tránh phòng trên cùng, và để ý xem cầu thang có bị chất đồ không. Quán nhà phố một cầu thang là kiểu cần cẩn thận nhất.
Trẻ em đi hát karaoke cùng gia đình cần dặn gì?
Dặn con không tự ra hành lang một mình, chỉ cho con thấy cửa phòng và hướng cầu thang, và nói rằng nếu đèn bật sáng hay nhạc tắt đột ngột thì nắm tay bố mẹ ngay. Giữ lời dặn ngắn và bình thường để con không sợ.
Nếu thấy cửa phòng bị khoá từ bên ngoài thì làm sao?
Gọi nhân viên mở ngay và yêu cầu đổi phòng hoặc không khoá. Cửa phòng hát phải mở được từ bên trong. Nếu quán không đáp ứng, bạn nên rời đi và có thể phản ánh với cơ quan có thẩm quyền nơi quán hoạt động.